Denizaltıcılık Tarihi
1886'daki ilk Türk denizaltısından bugünün Reis sınıfına uzanan kesintisiz gelenek.
Türk denizaltıcılığının başlangıcı 1886 yılına dayanır. İsveçli mühendis Thorsten Nordenfelt tasarımı olan Abdülhamid denizaltısı, parçalar halinde İstanbul'a getirilerek Taşkızak Tersanesi'nde monte edilmiş ve Osmanlı Donanması'na katılmıştır. 1888'de dalmış durumdayken torpido atışı yapan ilk denizaltı olarak denizcilik tarihine geçen Abdülhamid'i, kardeş gemi Abdülmecid izlemiştir. Bu iki gemi uzun süre hizmette kalmasa da Türkiye'yi denizaltı teknolojisine sahip ilk ülkeler arasına yerleştirmiştir.
Genç Cumhuriyet, donanmasını yeniden kurarken denizaltı silahına öncelik verdi. 1928'de Hollanda'da inşa edilen Birinci İnönü ve İkinci İnönü ile modern Türk Denizaltı Filosu'nun temeli atıldı. Ardından İtalyan yapımı Dumlupınar ve Sakarya (1931), İspanya'dan alınan Gür (1935) ve Alman tezgâhlarında inşa edilen Saldıray ile Atılay filoya katıldı. Gölcük Tersanesi'nde inşa edilen Yıldıray, Türkiye'de üretilen ilk denizaltı oldu. Ayrıntılar için Cumhuriyetin İlk Yılları sayfasına bakabilirsiniz.
Savaş yıllarında İngiltere'ye sipariş edilen Oruç Reis sınıfı denizaltılar, Kraliyet Donanması'nda bir süre hizmet ettikten sonra Türkiye'ye teslim edildi. 1942'de Atılay'ın Çanakkale açıklarında kaybı, filonun ilk büyük acısı oldu.
NATO üyeliğinin ardından ABD'den transfer edilen Balao ve Gato sınıfı denizaltılar, ardından 1970'lerde Guppy IIA ve Guppy III modernizasyonlu denizaltılar ile 1980'lerde Tang sınıfı, Türk Denizaltı Filosu'nun omurgasını oluşturdu. 1953'te Dumlupınar'ın Nara Burnu'ndaki kaybı, 81 denizaltıcımızın şehadetiyle tarihimizin en büyük acısı olarak anılmaktadır.
1970'lerde Alman Type 209 tasarımıyla başlayan iş birliği, Türk denizaltıcılığında yerli inşa dönemini açtı. İlk iki Ay sınıfı (Type 209/1200) denizaltı Kiel'de, sonrakiler Gölcük Tersanesi'nde inşa edildi. Onları 1990'larda Preveze sınıfı (Type 209/1400) ve 2000'lerde geliştirilmiş Gür sınıfı izledi. Bu dönemde Gölcük Tersanesi, dünyanın sayılı denizaltı inşa merkezlerinden biri hâline geldi.
Hava bağımsız tahrik (AIP) sistemine sahip Reis sınıfı (Type 214TN) denizaltılar, Yeni Tip Denizaltı Projesi kapsamında Gölcük'te inşa edilmekte olup ilk gemi TCG Pirireis filoya katılmıştır. Tasarımı tamamen Türk mühendislerince yapılan Millî Denizaltı (MİLDEN) projesi ise filonun geleceğini şekillendirmektedir. Ayrıntılar: Yeni Denizaltı İnşa Programı.